Verslag MKBA informatiebijeenkomst 10 november 2021

Op deze pagina leest u een verslag van de informatiebijeenkomst van 10 november 2021, over het onderzoek dat de gemeente laat uitvoeren naar alternatieven voor de aan- en afvoer van goederen van en naar Farm Frites.

Inleiding

Op woensdag 10 november 2021 heeft de eerste online informatiebijeenkomst plaatsgevonden over het onderzoek naar de mogelijke alternatieven voor de aan- en afvoer van goederen van en naar Farm Frites. De informatiebijeenkomst stond in het teken van het informeren van belangstellenden over het MKBA-onderzoek (maatschappelijke kosten baten analyse) en het te doorlopen proces. Daarnaast was er de ruimte om via de chat vragen te stellen over de thema’s die in de presentatie naar voren kwamen, te weten:  
-    het doel van de opdracht, uitgevoerd door Royal Haskoning DHV; 
-    de uitkomsten van de enquête, afgenomen door Citisens, over de ervaringen van omwonenden met het huidige vrachtverkeer van Farm Frites, en mogelijke wensen en ideeën over alternatieven; 
-    het te doorlopen (vervolg)proces;
-    de methodiek ‘Maatschappelijke Kosten Baten Analyse’ (MKBA) die dient als hulpmiddel om tot een besluit van de gemeenteraad te komen en waarin de beoordelingscriteria mede worden geformuleerd door de klankbordgroepen; 
-    de rol van de klankbordgroepen in de komende werksessies en de mogelijkheid tot deelname aan deze klankbordgroepen.

Tijdens deze avond kwamen de volgende sprekers aan het woord
-    Gespreksleider: Elien Haspels van Royal Haskoning DHV
-    Projectmanager Jeroen Tolboom, van Royal Haskoning DHV 
-    MKBA-specialist Patrick van Dijk, van Royal Haskoning DHV
-    Adviseur ruimtelijke ontwikkeling Ricardo Snijder, van Royal Haskoning DHV
-    Jessica Lambregts, van onderzoeksbureau Citisens
-    Wethouder Peter Schop, gemeente Hellevoetsluis
-    Projectleider Laurens Provily, gemeente Hellevoetsluis.   

Het voorliggende verslag is een verslag op hoofdlijnen. Hierin vindt u de volgende punten terug:
1.    Enquête Citisens over ervaringen met vrachtverkeer Farm Frites
2.    Toelichting over MKBA door Royal Haskoning DHV
3.    Toelichting over de klankbordgroepen door Royal Haskoning DHV
4.    Een samenvatting van de meest voorkomende thema’s in de gestelde vragen, met beantwoording. Het complete overzicht met alle gestelde vragen vindt u in een extra bijlage. 

1. Enquête Citisens over ervaringen met vrachtverkeer Farm Frites

Door middel van de enquête is aan omwonenden en overige inwoners gevraagd hoe zij het vrachtverkeer van Farm Frites ervaren en wat ze graag anders zouden zien. De enquête is ingevuld door 1453 respondenten. Slechts 5% geeft aan niet in aanraking te komen met het vrachtverkeer van Farm Frites. De meeste inwoners (68%) geven aan dagelijks in aanraking te komen met het vrachtverkeer. De helft van de inwoners van Hellevoetsluis geeft aan problemen te hebben met de huidige route. Deze groep ervaart vaak overlast, voornamelijk in de wijk De Kooistee,  bijvoorbeeld in de vorm van gevaarlijke situaties op straat, zoals bij oversteekplaatsen. Ook geluidsoverlast wordt genoemd. 69% ziet graag een andere oplossing, waarbij men liever een andere route ziet dan aanpassingen aan de huidige route. Een meerderheid van de inwoners blijft graag betrokken bij de verdere stappen die de gemeente neemt in het traject. De volledige rapportage van de enquête vindt u op www.hellevoetsluis.nl/gebiedsvisie. 

2. Toelichting over MKBA door Royal Haskoning DHV

Een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) probeert alle positieve en negatieve effecten in te schatten die uitvoering van een project (of set van maatregelen) heeft op de welvaart van Nederland. Het gaat hier niet alleen om financiële kosten en baten, maar ook om maatschappelijke effecten zoals effecten van een project op geluidsoverlast of natuur die inwoners van Nederland van waarde vinden. 
Een MKBA is bij uitstek een goed middel om verschillende opties voor uitvoering van een project met elkaar te vergelijken. Een MKBA drukt alle effecten (zo veel als mogelijk) uit in geld, ook wel monetariseren genoemd, om projecten vergelijkbaar te maken. Gebruik makend van een gestandaardiseerd proces maakt de MKBA op een onafhankelijke manier inzichtelijk welke optie vanuit een maatschappelijk perspectief de meeste meerwaarde biedt. Daarbij is het niet uitvoeren van het project of de maatregelen ook een optie. 
De MKBA is een hulpmiddel bij het doen van een investeringsbeslissing. Het is geen magisch gereedschap dat hét antwoord geeft. Naast de maatschappelijke waarde hebben ook andere overwegingen een plek in de onderbouwing van een investeringsbeslissing. Zo gaat de MKBA bijvoorbeeld niet in op de vraag of het project betaalbaar is. Voor publieke investeringen is het uiteindelijk de politiek die de beslissing neemt. De MKBA levert een deel van de informatie om die beslissing weloverwogen te kunnen nemen.

3. Toelichting over de klankbordgroepen door Royal Haskoning DHV

In het MKBA-traject wordt gewerkt met klankbordgroepen. Tussen december 2021 en april 2022 gaat bureau Royal Haskoning DHV met klankbordgroepen aan de slag. Er is een klankbordgroep voor belangengroepen en een klankbordgroep voor inwoners, er kunnen 8 personen per klankbordgroep deelnemen. Bij een te groot aantal aanmeldingen wordt samen met de gemeente Hellevoetsluis een keuze gemaakt over wie kunnen deelnemen. Er wordt gestreefd naar een goede afvaardiging, waarbij de verschillende belangen zo goed mogelijk vertegenwoordigd zijn; er moet een evenwichtige vertegenwoordiging zijn van Hellevoetsluis en omgeving. De klankbordgroepleden kunnen alternatieven inbrengen, en lokale kennis. Ook kunnen zij aspecten aandragen die volgens hen meegewogen zouden moeten worden bij het maken van een afweging. Van de klankbordgroepleden wordt verwacht dat zij 4 avonden beschikbaar zijn tijdens dit traject, dat zij tijd hebben om hun achterban te informeren en dat zij meedenken, suggesties en kennis inbrengen. Aanmelden voor de klankbordgroepen kan tot 30 november 2021 (de inschrijftermijn is verlengd ten opzichte van wat gemeld is tijdens de avond, zodat mensen ook na het lezen van dit verslag nog gelegenheid hebben om zich aan te melden).

4. Een samenvatting van de meest voorkomende thema’s in de gestelde vragen, met beantwoording

Vragen over de opdracht en de onafhankelijkheid van het onderzoek.
Er werden via de chat en vooraf vragen gesteld over de scope van de onderzoeksopdracht en de onafhankelijkheid van het onderzoek. De Hellevoetse gemeenteraad heeft gevraagd om middels een MKBA onderzoek te doen naar alle mogelijke alternatieven voor het aan- en afvoeren van goederen van en naar Farm Frites). Hierbij worden niet alleen de varianten belicht die eertijds zijn opgetekend in de gebiedsvisie. In de klankbordgroepen zal alle ruimte zijn om alternatieven aan te dragen en beoordelingscriteria in te brengen. De opdracht om de MKBA uit te voeren is verstrekt aan Royal Haskoning DHV, een bureau met veel expertise op het gebied van MKBA’s. Het bureau werkt in opdracht van de gemeente. Door gebruik te maken van een gestandaardiseerd proces maakt de MKBA op een onafhankelijke manier inzichtelijk welke optie vanuit een maatschappelijk perspectief de meeste meerwaarde biedt. 

Vragen die gaan over overlast en overtredingen door de fabriek van Farm Frites
Er zijn diverse opmerkingen gemaakt die te maken hebben met overlast door de fabriek. Er worden in dit MKBA-traject geen uitspraken gedaan over overlast en het wel of niet voldoen aan regels en normen door Farm Frites. De bestuursrechtelijke procedures die hiermee te maken hebben zijn nog niet afgerond. Bovendien valt dit niet binnen de scope van de onderzoeksopdracht. Het onderzoek richt zich op alternatieven voor de aan- en afvoer van goederen van en naar Farm Frites. Mocht u daarvoor alternatieven willen aandragen, dan nodigen we u graag uit zich aan te melden voor de klankbordgroepen. Uiteraard is het wel van belang dat u eventuele opmerkingen en klachten over overlast door de fabriek kwijt kunt. U kunt  24 uur per dag de Meldkamer van de DCMR (Milieudienst) bellen of een melding doen via de website van de DCMR.

Vragen en opmerkingen die gaan over de verplaatsing van Farm Frites
Er werd meerdere keren gevraagd of verplaatsing van de fabriek naar Kickersbloem 3, of de Maasvlakte, geen betere oplossing is dan een alternatief voor het vrachtverkeer. De vraag vanuit de Hellevoetse gemeenteraad betreft het onderzoeken van alternatieven voor de aan- en afvoer van goederen van en naar Farm Frites. Het onderzoek spitst zich daar op toe; verplaatsing van de fabriek wordt in het MKBA-traject niet meegenomen. De wethouder maakte op de avond duidelijk dat verplaatsen van Farm Frites is geen optie is vanuit economisch oogpunt. De gemeenteraad neemt uiteindelijk een besluit en maakt daarbij zijn eigen afweging, rekening houdend met alle belangen.

Vragen en suggesties over mogelijke (voorkeurs)alternatieven, en de plek van de varianten uit de gebiedsvisie
Er werden vragen en opmerkingen ingebracht over welke alternatieven in beeld zijn, dat de gemeente mogelijk al een voorkeur heeft en hoe het zit met de varianten die al in de gebiedsvisie Hellevoetsluis Zuidoost werden genoemd. In het MKBA-traject zal alle ruimte zijn voor inbreng van alternatieven voor de aan en afvoer van goederen van en naar Farm Frites. We vragen daarom ook aan de deelnemers van de klankbordgroepen om breder te kijken dan het eigen belang maar ook in de buurt ambassadeur te worden om meningen en ideeën op te halen en deze met ons te delen. Er is op voorhand geen voorkeursoplossing in beeld; de gemeenteraad heeft duidelijk aangegeven dat alle mogelijke alternatieven bekeken moeten worden, niet alleen de mogelijkheden die in de gebiedsvisie Hellevoetsluis Zuidoost staan vermeld. De varianten die daar in genoemd worden kunnen onderdeel worden van de longlist maar hebben geen ‘speciale status’ in het MKBA-onderzoek. Dit betreft een nieuw onderzoek. Na de resultaten van de MKBA zal de gemeenteraad een besluit nemen over wat volgens hen de beste oplossing is voor de aan- en afvoer van goederen van en naar Farm Frites. 
Inschrijven tot deelname aan de klankbordgroep kan tot en met dinsdag 30 november 2021. Deze datum is verschoven, om mensen ook na het verschijnen van dit verslag nog ruimte te geven om zich aan te melden.  

Vragen over meewegen van huidige route
Er werd ook gevraag in hoeverre de huidige route van Farm Frites deel uitmaakt van het MKBA-onderzoek. De huidige situatie omtrent de aan- en afvoer van goederen van en naar Farm Frites wordt als ‘nulvariant’ opgenomen (ook wel referentiesituatie genoemd) in het onderzoek. De alternatieven die onderzocht worden in het onderzoek worden vergeleken met de referentiesituatie.

Vragen over de kosten van het alternatief en wie dat gaat betalen
Er werden ook vragen gesteld over wie de uiteindelijke oplossing gaat betalen. Het is te vroeg om die vraag te beantwoorden; er is nu alleen nog sprake van een onderzoek naar welke alternatieven er zijn voor de aan- en afvoer van goederen van en naar Farm Frites. 

Vragen over de openheid van dit traject en de positie van de stakeholders / belanghebbenden / klankbordgroepen
Er zijn vragen gesteld over de rol van de klankbordgroepen, en over de mate van openheid in dit traject. Informatie die te maken heeft met dit MKBA-onderzoek zal beschikbaar worden gesteld op de projectwebsite van de gemeente Hellevoetsluis: www.hellevoetsluis.nl/gebiedsvisie. Hier worden onder andere de verslagen van de verschillende bijeenkomsten geplaatst. Gestreefd wordt naar het zo transparant mogelijk delen van beschikbare informatie. Er kan echter op voorhand geen toezegging gedaan worden dat alle informatie gedeeld kan worden. Bepaalde informatie mag namelijk niet (of niet in zijn geheel) gedeeld worden, bijvoorbeeld op grond van privacywetgeving of omdat er sprake is van één of meer uitzonderingsgronden zoals opgenomen in de Wet openbaarheid van bestuur. 

Vragen over de gehouden enquête over de ervaringen met het huidige vrachtverkeer van Farm Frites
Er werden diverse vragen gesteld over de manier waarop gecontroleerd is dat de enquête niet meermalen door dezelfde persoon kon worden ingevuld. Ook werd soms gevraagd naar feiten versus ervaringen en waarom bepaalde vragen niet gesteld zijn. 
Onderzoeksbureau Citisens geeft aan: Door middel van verschillende verificatiemethoden is gecontroleerd dat er geen invullers in de analyse zijn meegenomen die de enquête meerdere keren hebben ingevuld. Iemand heeft de vragenlijst vaker kunnen invullen, maar deze resultaten zijn maar één keer meegenomen. Hiermee geven de resultaten een betrouwbaar beeld van de mening van de inwoners in de gemeente. Om te voorkomen dat er in de toekomst misbruik gemaakt kan worden van onze werkwijze, kunnen wij niet in detail treden over de verificatiemethoden en controles. In het verificatieproces controleren wij niet alleen op postcode, maar op meerdere factoren. Deze worden altijd in gezamenlijkheid bekeken. Het doel van de postcodecheck is onder andere het vaststellen van de herkomst van de invuller. 
In de chat werden vragen gesteld over hoe bijvoorbeeld feitelijk bepaald is dat er te hard wordt gereden, e.d. De enquête ging specifiek in op ervaringen van bewoners met het vrachtverkeer van Farm Frites. Dit geeft dus inzicht in de beleving van inwoners. 

Einde verslag.

Klik hier voor het totale overzicht aan gestelde vragen en de bijbehorende beantwoording (in een pdf-bestand).